Mothering Sunday

17 december
Verenigd Koninkrijk, 2021, 110 minuten
Regie : Eva Husson
Cast: Odessa Young, Olivia Colman, Colin Firth e.a.

De Volkskrant, 2021 , auteur: Berend Jan Bockting

MOTHERING SUNDAY excelleert als zintuigelijke, sensuele ervaring. De gelijknamige roman van Graham Swift uit 2016 is met zorg en aandacht voor detail verfilmd.

Olivia Colman speelt in het verfijnd vertelde en krachtig gespeelde drama Mothering Sunday een bescheiden bijrol, waarin ze een groot deel van de speelduur zwijgt. Onzichtbaar, eigenlijk. Tot ze opeens niet meer zwijgt en de grote pijn waaraan haar personage jaren geleden ten onder is gegaan op imponerende wijze openbaart.

Dat zelfs zo’n bijpersonage in een zijdelingse vertakking van het hoofdverhaal wordt gespeeld door een vrouw die zo onderhand de nieuwe grande dame van het Britse acteursgilde mag worden genoemd, en dat Colman ondanks haar beperkte tijd op het witte doek erin slaagt de film voor even compleet naar haar hand te zetten, tekent de zorg en aandacht voor detail waarmee de roman van Graham Swift uit 2016 is verfilmd.

Mothering Sunday speelt zich af op één warme lentedag in 1924. De Eerste Wereldoorlog werkt voelbaar door in het huis van de aristocratische familie Niven (Olivia Colman en Colin Firth), zonder dat daar hardop over wordt gesproken. Jane Fairchild (de Australische Odessa Young, in haar sterkste rol tot nu toe), de huishoudhulp met schrijversambities en het echte hoofdpersonage in dit verhaal, krijgt die dag vrij en besteedt haar tijd aan een bezoek aan haar minnaar Paul (Josh O’Connor, evenals Colman uit The Crown). Deze Paul komt uit een gegoede familie en staat op het punt te trouwen: een affaire met een dienstmeisje moet koste wat het kost verborgen blijven.

De verboden liefde prikkelt Janes fantasie en verlangen. Op vanzelfsprekende wijze laten scenarist Alice Birch en regisseur Eva Husson Mothering Sunday grotendeels afspelen in haar gedachten. Zo ontpopt de film zich tot een intelligent en sensitief bouwwerk van flashbacks en flashforwards, waarbij de makers steeds nieuwe visuele manieren ontdekken om duidelijk te maken dat we naar háár – al dan niet ingekleurde – gedachten kijken. Zelfs het wrijven in as van een sigaret op papier activeert al een herinnering.

The father

21 januari
Verenigd Koninkrijk, 2020, 97 minuten
Regie: Florian Zeller
Cast: Olivia Colman, Anthony Hopkins e.a.

De Volkskrant , 2021, auteur: Pauline Kleijer

THE FATHER is een aangrijpend en respectvol verslag van dementie

Ster van The Father is Anthony Hopkins, die zijn fenomenale rol terecht bekroond zag met een Oscar op 83-jarige leeftijd.

Er is iets raars aan de hand in het Londense appartement van de tachtiger Anthony (Anthony Hopkins). Die lege plek aan de muur, daar hing toch een schilderij, gemaakt door zijn dochter Lucy? De gang lijkt wel smaller te worden. De inrichting van de keuken is zomaar veranderd.

Wie naar The Father kijkt, deelt Anthony’s twijfel. Waren die grijsblauw geverfde muren niet eerst groen? Met opzet zorgt de Franse toneelschrijver en –regisseur Florian Zeller, die met The Father zijn speelfilmdebuut maakt, voor een gevoel van desoriëntatie. En van claustrofobie: hij beperkt zijn locaties tot de binnenruimtes waar Anthony leeft, alleen of met zijn dochter Anne (Olivia Colman), die belast is met de zorg voor haar charmante, vaak ook lastige oude vader.

Samen met de ervaren auteur Christopher Hampton (Dangerous Liaisons, Atonement) bewerkte Zeller zijn eigen toneelstuk Le père, in Nederland met veel succes gespeeld door Johanna ter Steege en Hans Croiset, tot een filmscenario. Dat zit bijzonder knap in elkaar. Het beste is om de film te ondergaan zonder al te veel kennis over de constructie; hoe minder je van tevoren weet, des te sterker het effect. Het volstaat om te melden dat Zeller een uitstekende manier heeft gevonden om Anthony’s toenemende verwardheid te laten zien.

Daarmee is The Father een belangrijke toevoeging aan de vele – vaak zeer goede – films die gaan over dementie, van drama’s als Away from Her (2007), Still Alice (2015) en het recente Supernova tot Nederlandse documentaires als Wei (2019) en Niet zonder jou (2010). De film doet ook denken aan Amour (2012), Michael Hanekes nietsontziende, meesterlijke verslag van de aftakeling die komt met de ouderdom. Een enkele keer lijkt de overeenkomst met Amour nadrukkelijk opgezocht, zoals in de muziekkeuzes, maar Zeller heeft te veel originele ideeën om van kopieerdrift beschuldigd te worden.

Het Oscarwinnende scenario en de secure vormgeving alleen al maken The Father tot een fraaie en indringende film. Daar komt bij dat Zeller beschikt over een paar van de beste acteurs van het moment. Olivia Colman is sterk als altijd, in een subtiele rol die haar vooral vraagt te reageren. Ster van The Father is Hopkins, die zijn fenomenale rol terecht bekroond zag met een Oscar – zijn tweede, bijna dertig jaar na zijn winst voor horrorklassieker The Silence of the Lambs (1991).

De 83-jarige Hopkins was waarschijnlijk nooit beter dan in The Father. Zijn Anthony is zoveel meer dan een verwarde geest: steeds blijven, door de toenemende vertwijfeling heen, de vele facetten van zijn karakter zichtbaar. Een blik of een woord is genoeg om de complexe vader-dochterrelatie van geschiedenis te voorzien.

Geen moment staan Hopkins en Zeller de kijker toe om Anthony van een veilig afstandje te beschouwen. Die nabijheid maakt The Father tot een aangrijpend en ook respectvol verslag van dementie. Anthony heeft er niets aan om betutteld te worden; ook al ziet hij de dingen soms verkeerd, het is zijn nachtmerrieachtige waarheid.



Ali en Ava

25 februari
Verenigd Koninkrijk, 2021, 95 minuten
Regie: Clio Barnard
Cast: Adeel Akhtar, Claire Rushbrook e.a.

Filmtotaal, 2022, auteur: Lisa van der Waal

Na The Shelfish Giant (2013) en Dark River (2017), brengt de Engelse regisseur Clio Barnard een optimistisch liefdesverhaal tegenover het grauwe decor van de stad Bradford. In Ali & Ava vinden twee tegenpolen in elkaar wat ze tot dan toe gemist hebben.

Ava is een onderwijsassistente met Ierse roots. Kinderen en kleinkinderen lopen de deur bij haar plat. Ieder kind dat aandacht nodig heeft, krijgt de zorg en liefde die het nodig heeft. Of het nu haar eigen kind is of dat van een ander, dat maakt haar niet uit. Zelf heeft ze de ware liefde nog niet gevonden en haar eerdere relaties hebben haar niet bepaald goed gedaan.

Ali is "your favourite landlord" en heeft een enorme sleutelbos in zijn auto liggen. Niet het type huisjesmelker, want hij blijkt echt om zijn huurders en hun kinderen te geven. Ali stimuleert hen naar school te gaan, iets van hun toekomst te maken. Zelf is hij in zijn fantasie een dj die in een beroemde club voor duizenden mensen draait. In werkelijkheid gaat hij in zijn eentje uit zijn dak op het dak van zijn auto in een mistig Brits landschap.

Door op dezelfde momenten in het dagelijks leven te tonen wat Ali en Ava aan het doen zijn, laat de film zien hoe verschillend hun levens zijn. Terwijl zij in een café aan het bier zit, zit hij bij zijn Pakistaanse familie aan tafel, waar hij verzwijgt dat zijn relatie met Runa ten einde is.

Wanneer Ali Ava aanbiedt haar naar huis te brengen, komen tijdens die autorit meer verschillen naar boven. Ava houdt van country en folk en Ali kan echt niet begrijpen waarom je daar nu naar zou luisteren. Hij woont in een achterstandswijk, zij in een iets chiquere buurt. Allebei hebben ze een andere sociaal-culturele achtergrond. Maar ze vinden elkaar, want ze zijn diep van binnen heel erg eenzaam ondanks dat ze genoeg mensen om zich heen hebben. Zij begrijpen elkaar en samen kunnen ze zich verliezen in hun liefde voor muziek.


Muziek is prominent aanwezig in dit grauwe, regenachtige, Britse drama. Onder andere clubhits fleuren de film op en zorgt ervoor dat het niet een zoveelste treurige film is over de Britse arbeidersklasse. Ali & Ava is realistisch, maar ook optimistisch. Een Brits drama over de arbeidersklasse met pit. Natuurlijk krijgen de twee veel bekijks als ze samen in het openbaar verschijnen. De afkeurende blikken zeggen genoeg en maken hen onzeker over hun samenzijn. Maar het weerhoudt hen er niet van om elkaar beter te leren kennen.


Adeel Akhtar en Claire Rushbrook brengen de klik die hun personages hebben overtuigend over. De lol die ze samen hebben voelt oprecht, evenals de angsten die ze delen. Vooral dat maakt Ali & Ava een plezier om naar te kijken.


Archief

Hit the road

26 november 2022, Iran, 93 minuten, 2021, Regie: Panah Panahi
Cast: Pantea Panahiha, Hassan Madjooni, Rayan Sarlak, Amin Simiar

Uit: Cinemagazine.nl - auteur: Roy van Landschoot (ingekort)

In de film HIT THE ROAD rijden vader, moeder en twee zoons met een zieke hond in de kofferbak over oneindige tweebaanswegen langs kale landschappen.

Het zoontje is een dondersteen en haalt het bloed onder de nagels van de anderen vandaan maar heeft het niet van vreemden. De oudere zoon aan het stuur is opvallend stil, blik op oneindig alsof hij zo snel mogelijk klaar wil zijn met de geestdodende rit. Komt de apathie vooral door vader die hem voortdurend vanaf de achterbank dirigeert en corrigeert? Ondertussen probeert moeder de rust te bewaren. Heel herkenbaar, ware het niet dat het verhaal zich in Iran afspeelt. Daarnaast maakt dit drama, buitengewoon compact verpakt in een SUV, er geen groot mysterie van dat er zich donkere wolken stapelen boven de familie. ‘Hit the Road’ betreft daarom allesbehalve een gezellig weekendje uit met het gezin.

Vervolg Hit the Road

Met speels gemak scheurt regisseur Panah Panahi zijn regiedebuut naar de finish. Vanuit het comfort van een modern vervoersmiddel toont Panah evenals zijn vader de diepe gebreken van een verstard regime die de eigen samenleving inblikt en langzaam doet crashen.

Zoals de zoon in de film schoonheidsfoutjes maakt tijdens het rijden, vliegt Panah ook een paar keer goed uit de bocht. Hoewel gewaagd slaan sommige stilistische keuzes, waaronder geplaybackte musicalnummers, plat op het stilzwijgende leed dat rondspookt op die paar vierkante meters. Bovendien zijn enkele metaforen erg zwaar op de hand. Als roadmovie is het een duister neefje van ‘Little Miss Sunshine’ (Jonathan Dayton & Valerie Faris, 2006). Laatstgenoemde becommentarieert op ludieke wijze de Amerikaanse droom maar in ‘Hit the Road’ is dromen najagen überhaupt niet aan de orde. Op redelijk subtiele wijze laat Panah zien wat een overwegend onvrije wereld doet met het Iraanse kerngezin. Hopelijk blijft hem het lot van zijn vader bespaard.

Worst person in the world

22 oktober 2022
Noorwegen, 2021, 128 minuten Regie: Joachim Trier
Cast: Renate Reinsve, Anders Danielsen Lie e.a.


WORST PERSON IN THE WORLD is een tragikomedie, waarin de kijker wordt meegenomen in het onstuimige liefdesleven van Julie (Renate Reinsve). In de film Worst Person in the World weet Trier een diepgang te vinden die zeldzaam is bij dit type film.
/Home

Madres paralelas    

    24 september 2022
Spanje 2021, 120 minuten Regie: Pedro Almodóvar
Cast: P. Cruz, M. Smit e.a.


MADRES PARALELAS een film met een fascinerende blik op moeders en moederschap. Een warme, rijke film die laat zien hoe lang een oorlog in het leven van mensen kan doorwerken.